Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz

WAN - Komisyonda dinlenen annelerin Kürtçe konuşmasına izin verilmemesini kabul etmeyeceklerini söyleyen KURDÎGEH Eşbaşkanı Mesut Kertiş, "Dili kabul etmediğin zaman, sen hiçbir barışı kabul etmiyorsun demektir" dedi. 

Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Meclis'te kurulan ve çalışmalarını sürdüren Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 20 Ağustos'ta Cumartesi Anneleri ve Barış Annelerini dinledi. Barış Annelerini dinlemek üzere komisyona davet eden Komisyon Başkanı Numan Kurtulmuş, Kürtçe konuşan anneleri, Meclis iç tüzüğünü gerekçe göstererek, engelledi. Kürtçe üzerindeki yasakların kaldırılması dahil Kürt sorununun çözme hedefiyle kurulan bir komisyonda, Kürtçeye izin verilmemesi tepkilere neden oldu. 
 
Komisyonun tutumuna tepki gösteren Wan Komeleya Peşbirina Çand û Ziman (KURDÎGEH) Eşbaşkanı Mesut Kertiş, komisyonun sorunları çözmemekte hala ısrar ettiğini vurgulayarak, Kürtçeye izin verilmeyen bir yerde halkların temsiliyetinin olmayacağını söyledi. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı'ya başlayan sürecin kat ettiği aşamalara değinen Kertiş, "Daha sonra Meclis bünyesinde bir komisyonu kuruldu. Maalesef komisyon mevcut sorunları çözmek yerine daha da derinleşmesi yönünde faaliyetler sürdürüyor. Meclis içerisinde Kürtçe konuşulmazsa, Kürt kültürü tanınmazsa, Kürt annelerin Kürtçe konuşmasına ve kendilerini ifade etmelerine izin verilmezse bu, bizi temsil etme noktasında değiller demek oluyor. Kurulan komisyon özel savaş politikalarının hizmetini yapıyor ve özel savaşı yürütüyor. Komisyonun, halk içinde yaratılan umutlara hizmet etmesi lazım. Bir barış oluşturulması gerekiyor ki biz de 'Türkiye halkları, Kürt halkı ve diğer bütün halklar özgürdür' diyebilelim. Dil ve kültür özgür olmadığı sürece ne bir barış ne de bir özgürlükten söz edilemez. Barış öncelikle dille birlikte kabul görür. En büyük araç dildir, dili kabul etmediğin zaman sen hiçbir barışı kabul etmiyorsun demektir" diye konuştu. 
 
ANADİL VE ASİMİLASYON POLİTİKASI 
 
Okulların kısa bir süre sonra açılacağına ve okullarda kendi dilleriyle eğitim göremeyen ve asimilasyon sisteminin içinde milyonlarca Kürt çocuğunun da olduğunu söyleyen Kertiş, "Kürt çocukların kendi anadillerinde eğitim alması lazım. Böylece Kürtçe, eğitim dili ve statü sahibi olabilsin. Bu nasıl olacak? Milli Eğitim Bakanlığı acilen buna bir çözüm bulmalı ve güvenliğini sağlamalı. Kürtçe için kurumların açılması, güvenliğinin sağlanması ve ilerletilmesi gerekiyor. Meclis'te yapılan komisyonun asıl görevlerinden biri de budur. Çünkü bu komisyon halkların temsiliyetini yapıyor. Ama yapılan eylemlere bakınca halk temsiliyetinden ziyade özel savaşın temsiliyetini yapıyor. Komisyonun halkları temsil edebilecek bir konumda olması için öncelikle yapması gereken dil güvenliğini sağlamaktır. Kürdistan coğrafyasında yaşayan halkın yüzde 80-90'ı Kürt bu nedenle eğitimde, okullarda her yerde Kürtçenin önünün açılması ve bir ilerleme sağlanması gerekiyor. Kürtçeyi tanımayanları Kürt halkı da tanımamalı" ifadelerini kullandı. 
 
'BİN YILLIK DEVLET AKLI DEĞİŞMİYOR'
 
Gelinen aşamada devletin kendisini ve aklını değiştirmediğinin görüldüğünü dile getiren Kertişi, "Bin yıllık devlet aklı hala devam ediyor. Bunların biran önce bırakılması lazım. Belki bu süreç bizlerin son şansıdır. Biz sürekli halkın içindeyiz, halk sürekli bize süreci soruyor. Adım atılmazsa Kürt halkının maalesef umutları da tükenme noktasına gelecektir. Asıl kopuş işte o zaman başlar. Bölünmekten bahsediyorlar ya hani işte bölünmek o zaman olur. Sen bir yandan kardeşim deyip bir yandan da alttan ateşi körüklersen, kirli politikalar yürütürsen bölünme o zaman gerçekleşir. Ama görüyoruz ki yüzyıllardır olduğu gibi duruşlarını değiştirmemekte ısrar ediyorlar" şeklinde konuştu. 
 
 'HALK SÜRECİN SAMİMİYETİNİ SORGULAR'
 
Komisyonun halka güven vermesi gerektiğini belirten KURDÎGEH eğitmenlerinden Şevket Acar, "Maalesef son gerçekleşen annelere Kürtçe konuşma engeli güven beklentisine karşılık vermiyor. Bu komisyonun kurulma amacı sorunlara çözüm yaratmak. Kürtçe dil sorunu da toplumun çok önemli bir sorunudur. Ama halen Kürtçeye yapılan engellenmeler devam ediyor. Bu yüzden Kürt halkı yapılanlara baktığında güvenleri her geçen gün biraz daha zedeleniyor. Eğer gerçekten bu inancı halka vermek istiyorlarsa Kürtçe ve bütün dillerin önünü açmaları, engel olmamaları gerekiyor. Kürt halkı bunu kabul etmiyor. Kürt halkıyla gerçek bir barış yapmak istiyorlarsa öncelik dil olmak üzere Kürtlerin yasal haklarını göz önünde bulundurulup, engel çıkarılmaması gerekiyor. Yapılan yasak ve engeller Kürt halkının aklına 'Asimilasyon devam edecek mi?' sorularını getiriyor. Gerçekten bu süreci ilerletmek ve bir amaca ulaştırmak istiyorlarsa bu yaptıkları politikaları ortadan kaldırmalılar. Bir Kürt annesi anadili olan Kürtçeyi konuşmak istiyor, siz de çözüm komisyonu olarak oradasınız ve annenin Kürtçe konuşmasına izin vermiyorsunuz. Böyle olunca halk da sürecin samimiyetini sorgular" diye belirtti. 
 
'KÜRTLER BARIŞTAN KORKAN TARAFTA DEĞİL'
 
Barışın tek taraflı olmayacağını gerekli olan iki tarafın adımları olduğunu belirten Acar şöyle devam etti: "Biz Kürtler zaten sürece inanıyoruz ve her yönden kendimize de inanıyoruz. Barış için ciddiyiz. Kürtler barış olsun diye omuzlarına ne zaman sorumluluk düşmüşse yapmıştır. Silah bırakılsın diye çağrı yapıldı, silahlar bırakıldı, bunun devamı da gelecektir. Peki, karşı taraf ne yaptı? Hala tecridi devam ettiriyor. Sayın Abdullah Öcalan bu sürecin baş aktörü ve bu barış sürecini başlatan kişidir. Ama özgür değil ve halen tecrit altında. Zindanlarda binlerce tutsak var. Her an Kürtler üzerinde operasyonlar yapılmaya devam ediyor. Kürtler bu konuda rollerini oynadılar, kendilerine de güveniyorlar ve bu süreci de sonuna kadar savunuyorlar. Ama devlet de hükümet de pratikleri ve yaptıklarıyla Kürt halkını ikna etmeleri gerekiyor. Ama maalesef şimdiye kadar bu gerçekleşmedi. Devletin artık söylemden pratiğe geçmesi gerekiyor."
 
'ANADİL ENGELİ İNSANLIK SUÇUDUR'
 
Milyonlarca insanın anadilde eğitimden yoksun kalmasının büyük bir utanç olduğunu söyleyen Acar, şunları söyledi: "Halk kendi anadiliyle eğitim aldığında kim bundan zarar görebilir? Anadilin engellenmesi bir insanlık suçudur. Anadilde eğitim haktır. Diliyle, kültürüyle eğitimini görüp kendini eğitmesi lazım. Gelecek haftalarda okullar açılıyor, ama çocuklar yabancı bir dilde eğitim görecekler. Bunlar asimilasyon politikalarıdır. Her Kürt'ün bu konuda kararlı olması ve kendi hakkı olan anadilde eğitim hakkını devletten istemekte ısrarcı olması lazım. Bu bizim kırmızı çizgimizdir. Bu yüzyılda Kürtçeye yapılan engellenmeler kabul edilemez. Neden Kürtler kendi okullarında kendi dilleriyle eğitim görmesinler?  Kimse bundan zarar görmez. Bunun için Kürtlerin bu soruları kendilerine sorması, isteklerini yüksek sesle hükümetten ve devletten istemeleri gereklidir."
 
'HALKLARIN TEMEL VARLIĞI DİLDİR'
 
Dil halkın varlığı olduğunu, dilin ortadan kalması durumunda halkın da varlığının da ortadan kalkacağını söyleyen Acar, bundan dolayı dil önündeki engellerin bir an önce kalkması gerektiğini ifade etti. Kürtlerin varlıklarını sürdürmek için dilleri için her alanda mücadele etmesi ve dillerini kullanması gerektiğini dile getiren Acar, "Olması gereken artık Kürtçenin de bütün diller gibi eğitim dili ve resmi dil olmasıdır" dedi. 
 
MA / Bilal Babat
 

Diğer başlıklar

15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hutbesine tepki: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava
20:05 İzmir Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi kuruluşunu ilan etti
19:33 Fed üyesi Lisa Cook, Trump'a dava açtı
19:25 223 işçi işlerine geri dönmek için direnişte
19:18 Basa’da yüzyıllık Zêw geleneği sürdürülüyor
19:15 DEM Parti'den İstanbul'daki mitinge katılım çağrısı
18:40 Özgül Saki, Nanaxaanım Babazade'yi GGM’de ziyaret etti
17:45 Dipsizgöl Köyü’nde maden protestosu
17:27 Komisyon akademisyenleri, iş insanlarını ve sendikaları dinleyecek
17:25 Bursa’da orman yangını
17:23 Avrupa’lı belediye başkanlarından İmamoğlu’na ödül
17:16 DEM Parti heyeti İmralı’dan döndü
17:04 Binali Yıldırım: Adem-i merkeziyet üniter devlete tehdit değil
16:54 1 Eylül Akdeniz'de şölenle kutlanacak
16:03 SOHR: Geçiş hükümeti 95 Dürzi’yi infaz etti
15:59 Salih Müslim: Rojava, Ortadoğu için bir barış projesi olabilir
15:10 Roboskî Katliamı 164'üncü ayında: Hakikat bugünün borcu
15:06 107 uluslararası örgütten BM’ye Afganistan mektubu
14:49 TOKİ inşaatının 6'ncı katından düşen işçi yaralandı
14:46 Çanakkale'den ‘Savaşan İHA Yarışması’na tepki
14:44 Önkol kardeşlerin mezar taşını yıkma girişimine tepki
14:22 Bafil Talabani: Demokratik bir dünya için birlikte çalışmalıyız
14:12 TJK-E idamlara karşı ses yükseltmeye çağırdı
13:29 Suriye’nin eski cumhurbaşkanı adayı Öcalan ile görüşmek istiyor
13:24 İzmir'de trafik kazası: 1 ölü, 13 yaralı
13:10 Arınç: Umut Hakkı mutlaka uygulanmalı
13:07 Dengbêj Eda Mehdo stranlarla toprağa verildi
11:35 DFG, 90'larda katledilen gazetecileri andı
11:34 Gözaltında 'binadan düştü' denilen Uğur hayatını kaybetti
11:12 Eski Meclis başkanları komisyon toplantısında
10:53 İsrail, Şam’a kara operasyonu yaptı
10:31 Rusya'dan Kiev'e saldırı: 10 ölü, 38 yaralı
10:30 Özerk Yönetim ve ABD görüşmesinde hangi konular konuşuldu?
10:24 TJA, Amed’te ‘Barış Kürsüsü’ kuracak
10:16 Ayla Akat Ata: Türkiye'nin en acil ihtiyacı yeni bir toplumsal sözleşmedir
10:09 Trump’tan ‘Gazze’ toplantısı
10:00 DEM Parti heyeti İmralı’ya doğru yola çıktı
09:22 Yarım asrın tanığı Aykol: Bugün masada olan şey geçmişten bugüne taşınan o hikayedir
09:21 Kâğıt fabrikasında yangın
09:11 Yaşamevi ile Riha’daki kadınlar üretiyor, güçleniyor
09:10 Kürtçe eğitim için kayıtlar başlıyor
09:09 8 ayda 3 kadın katledildi, 23 şüpheli ölüm: Ortada fail yok
09:08 Komisyonda dinlenmişti: Kürtçe engeli barış arayışı felsefesine aykırıdır
09:07 AKP'li iş insanı Danıştay kararını dinlemedi: Köyü yerle bir etti
09:03 Amed ve Wan'da halkın komisyondan beklentileri
09:00 'Süreç' yorumu yapmayan tutsağın tahliyesi 3 ay ertelendi
09:00 28 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
27/08/2025
23:59 Özgür Özel: Erdoğan İBB başkanıyken 24 asgari ücret huzur hakkı alıyordu
23:36 Amedspor, Kürtçe Instagram ve X hesapları açtı
22:56 Riha’da gün boyu miting çalışması
22:45 Kadın Kurtuluş İdeolojisi Atölyeleri: Özgürleşmek mücadeleden geçer
22:37 'Orta ve Batı Suriye Siyasi Konseyi' kuruldu
22:31 Şam’ın Kiswa beldesine 6 hava saldırısı düzenlendi
21:43 DEM Parti Genç Kadın Meclisi: Barış bir talep değil haktır
21:35 SOHR: Alevileri temsilen 'Orta ve Batı Suriye Siyasi Konseyi' kurulacak
21:19 Sanatolia’dan Barış Anneleri ile dayanışma etkinliği
20:19 İzmir'de 'Barış ve ekolojinin kadın yüzü' paneli
20:05 Berat Nazlıcan Çewlîg'te toprağa verildi
19:59 DEM Parti komisyon üyeleri: Güven ortamı oluşturulmalı
19:18 223 işçinin direnişi sürüyor: İrade gaspı tüm ülkenin sorunu
19:11 Baro başkanları: Türkiye kendi modelini geliştirmeli
18:29 Meclis, Gazze gündemiyle olağanüstü toplanacak
18:19 Xêro Abbas’tan Riha mitingine çağrı
18:15 Newala Qesaba’da çıkarılan kemikler çöplük alana atıldı
18:12 Wan Baro Başkanı Özaraz: Süreç doğru okunmalı ve hukuki adımlar atılmalı
17:37 Amed'in ilçelerinde kadına yönelik şiddete karşı farkındalık çalışması
17:27 Amed Barosu komisyonda: Özel bir yasanın çıkarılması zorunludur
16:49 Mahkeme kararı reddededildi: TELE1 ekranı karartılacak
16:42 Çewlîg Baro Başkanı Ketenalp: Kürt meselesi demokratikleşme meselesidir
16:15 CHP'nin mitingi öncesi Beyoğlu'na çıkan metro çıkışları kapatıldı
16:06 Berat Nazlıcan’ın cenazesi 6 yıl sonra teslim alındı
16:03 TBB Başkanı Sağkan'dan komisyona 4 talep
15:38 Bulut Kişin'in taziyesine ziyaret
15:28 Tülay Hatimoğulları: Öcalan’ın özgür çalışabileceği koşullar oluşturulmalı
15:25 TTB'den kıyafet gerekçesiyle muayeneyi reddeden doktora soruşturma
14:53 İHD: 'Kuyu tipi’ne karşı açlık grevindeki tutsakların talepleri karşılansın
14:28 DBP ve DEM Parti heyeti Federe Kürdistan'da
14:22 Kurtulmuş: Süreç için yasal altyapı tartışılacak
13:53 Silêmaniyê’de yangın
13:37 Colemêrg’te su krizi: Sebep kayyım uygulamaları
13:35 İHD ve ÖHD'den silah imha töreni raporu ve çözüm önerileri
13:32 İstanbul Barosu’ndan komisyonun telefonla davetine tepki
13:29 İmamoğlu'nun avukatı adliyeye sevk edildi
13:10 Süveyda Askeri Meclisi ‘Ulusal Muhafızlar Gücü’ne katılacak
13:08 Kürt Kadınlar Ulusal Birliği: İdam cezaları iptal edilsin
12:42 UAEA İran’da denetimlere yeniden başlayacak
12:41 Kayyımın kapattığı Aram Tigran Konservatuarı yeniden açılıyor
12:17 Kadıköy'deki 1 Eylül mitingine çağrı: Güvenli yaşamanın tek yolu barıştır
11:53 Trump’tan ‘Gazze’ konulu toplantı
11:45 İsrail: Hamas'ın üst düzey sorumlusu öldürüldü
11:43 Cumhuriyet'in 'süreç' karşıtlığı tetikçiliğe vardı
11:10 Demokrat olmanın birinci ölçüsü
10:59 Hêlîn Ümit: Önderliğimiz Meclis’e gelmeli, konuşmalı
10:41 Qoser’de kaza: 1 ölü, 9 yaralı
10:26 Benzine zam
10:09 Haydarpaşa Limanı'ndaki yangın söndürüldü
09:23 4 yıldır yatağa bağımlı yaşayan Halime Karataş yardım bekliyor
09:22 ÖHD’li Şaman: Komisyon çalışıyor ama tecrit sürüyor
09:18 Kadınlardan 1 Eylül mesajı: Barış mücadeleyle gelir
09:15 Yazar Karakuş: Sürecin başarısı için Öcalan’ın fiziki özgürlüğü sağlanmalı
09:11 Kete: Öcalan Meclis'te dinlensin
09:07 Polisler taziyeyi engellemişti: Bakanlıktan 'aile isteğiyle çıktı' iddiası
09:04 Kadınlara 1 Eylül çağrısı: Kadıköy mitinginde bir araya gelelim
09:03 MKM’de kurs kayıtları sürüyor
09:02 İki çocuğunu çatışmalarda yitirdi: Dilimizi, kimliğimizi istiyoruz
09:00 27 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
26/08/2025
23:41 Ümraniye’de şölen: Öcalan'ın çağrısıyla yeni bir kapı açıldı
23:08 Gazeteci meslek örgütlerinden İsrail’e tepki: Saldırılar savaş suçudur
22:50 BM: Gazze'de 36 binden fazla kişi zorla yerinden edildi
22:42 DGD-KON’dan Ortaylı ve Başer’e tepki
21:37 'Kürt Soykırımı Konferansı' sona erdi